તમારા ખિસ્સામાં છુપાયેલો ભારતનો ભવ્ય વારસો: જાણો ભારતીય ચલણી નોટો પાછળની વાર્તા

ભારતીય નોટો, રાણીની વાવ ₹૧૦૦ નોટ, લાલ કિલ્લો ₹૫૦૦ નોટ, કોણાર્ક સૂર્ય મંદિર, હમ્પીનો રથ, સાંચી સ્તૂપ, ભારતીય ચલણનો ઈતિહાસ.

Imege created by Gemini

ચાલો આજે જાણીએ કે તમારી મનપસંદ નોટો પર કયા ઐતિહાસિક સ્થાપત્યો છાપવામાં આવ્યા છે અને તેમનું મહત્વ શું છે.

શું તમે ક્યારેય તમારી પાસે રહેલી ગુલાબી, ભૂરી કે લેવન્ડર રંગની ચલણી નોટોને ધ્યાનથી જોઈ છે? મહાત્મા ગાંધીની નવી સિરીઝની આ નોટો માત્ર કાગળના ટુકડા નથી, પરંતુ તે ભારતની સમૃદ્ધ સંસ્કૃતિ, સ્થાપત્ય અને વિજ્ઞાનનો અરીસો છે.

ભારતીય નોટો, રાણીની વાવ ₹૧૦૦ નોટ, લાલ કિલ્લો ₹૫૦૦ નોટ, કોણાર્ક સૂર્ય મંદિર, હમ્પીનો રથ, સાંચી સ્તૂપ, ભારતીય ચલણનો ઈતિહાસ.(alert-passed)

ભારતીય ચલણી નોટો પરના ચિત્રોની માહિતી

રૂપિયા ૧૦ ની નોટ: કોણાર્કનું સૂર્ય મંદિર

રંગ: ચોકલેટ બ્રાઉન
વિશેષતા: ઓડિશામાં આવેલું આ મંદિર ૧૩મી સદીમાં રાજા નરસિંહદેવ પ્રથમ દ્વારા બનાવવામાં આવ્યું હતું. નોટ પર આ મંદિરનું 'ચક્ર' દર્શાવવામાં આવ્યું છે, જે સમયની ચોકસાઈ માટે જાણીતું છે. તે ભારતના પ્રાચીન ખગોળશાસ્ત્રનું પ્રતીક છે.

રૂપિયા ૨૦ ની નોટ: ઇલોરાની ગુફાઓ

રંગ: ફ્લોરોસન્ટ બ્લુ
વિશેષતા: કર્ણાટકનું હમ્પી વિજયનગર સામ્રાજ્યની રાજધાની હતું. નોટ પર વિઠ્ઠલ મંદિરનો પ્રખ્યાત 'પથ્થરનો રથ' છાપવામાં આવ્યો છે. આ રથ દક્ષિણ ભારતની ભવ્ય સ્થાપત્ય શૈલીનો ઉત્તમ નમૂનો છે.

રૂપિયા ૫૦ ની નોટ: હમ્પીનો રથ

રંગ: ફ્લોરોસન્ટ બ્લુ
વિશેષતા: કર્ણાટકનું હમ્પી વિજયનગર સામ્રાજ્યની રાજધાની હતું. નોટ પર વિઠ્ઠલ મંદિરનો પ્રખ્યાત 'પથ્થરનો રથ' છાપવામાં આવ્યો છે. આ રથ દક્ષિણ ભારતની ભવ્ય સ્થાપત્ય શૈલીનો ઉત્તમ નમૂનો છે.

રૂપિયા ૧૦૦ ની નોટ: રાણીની વાવ

રંગ: લેવન્ડર
વિશેષતા: ગુજરાતીઓ માટે ગર્વની વાત એ છે કે ₹૧૦૦ ની નોટ પર પાટણની 'રાણીની વાવ' નું ચિત્ર છે. ૧૧મી સદીમાં રાણી ઉદયમતીએ બનાવેલી આ વાવ જળ વ્યવસ્થાપન અને સુંદર કોતરણી માટે વિશ્વભરમાં પ્રખ્યાત છે.

રૂપિયા ૨૦૦ ની નોટ: સાંચીનો સ્તૂપ

રંગ: બ્રાઈટ યલો (તેજસ્વી પીળો)
વિશેષતા: મધ્યપ્રદેશમાં આવેલો સાંચીનો સ્તૂપ સમ્રાટ અશોક દ્વારા બનાવવામાં આવ્યો હતો. તે બૌદ્ધ ધર્મના પ્રચાર અને ભારતના પ્રાચીન કલા-વારસાનું પ્રતીક છે.

રૂપિયા ૫૦૦ ની નોટ: લાલ કિલ્લો

રંગ: સ્ટોન ગ્રે (પથ્થર જેવો રાખોડી
વિશેષતા: દિલ્હીમાં આવેલો ઐતિહાસિક લાલ કિલ્લો ભારતની આઝાદી અને સાર્વભૌમત્વનું પ્રતીક છે. દર વર્ષે ૧૫ ઓગસ્ટે અહીંથી જ તિરંગો લહેરાવવામાં આવે છે.

નોટની પાછળ રહેલી અન્ય ખાસ બાબતો:

સ્વચ્છ ભારત અભિયાન: દરેક નોટની પાછળ ગાંધીજીના ચશ્મા અને 'સ્વચ્છ ભારત'નો લોગો જોવા મળે છે, જે દેશને સાફ રાખવાનો સંદેશ આપે છે.
ભાષા પેનલ: નોટની પાછળ ૧૫ વિવિધ ભાષાઓમાં નોટની કિંમત લખેલી હોય છે. ૩.
દેવનાગરી અંકો: નવી નોટોમાં અંકોને દેવનાગરી લિપિમાં પણ લખવામાં આવ્યા છે.

નિષ્કર્ષ:

હવે જ્યારે તમે કોઈને પૈસા આપો અથવા લો, ત્યારે આ ઐતિહાસિક સ્થાપત્યોને એકવાર જરૂર જોજો. આપણું ચલણ આપણા દેશના ગૌરવશાળી ઇતિહાસની સાક્ષી પૂરે છે.

ભારતીય ચલણી નોટો પરના ઐતિહાસિક સ્થાપત્યો: જાણો સંપૂર્ણ વિગત

તમારા ખિસ્સામાં છુપાયેલો ભારતનો ભવ્ય વારસો: જાણો ભારતીય ચલણી નોટો પાછળની વાર્તા